otizm konusunda sorular (mektupla danışma)
merhaba mektubunuzu yanıtlarken eskiden beri kullandığım bir yöntemi yineleyeceğim.Yani mektubunuzdan cümlelerin altına düşündüklerimi yazacağım, çok kez bu yöntemden sonuç aldım.Evet başlayalım;
Oğlumun adı Mertali ama genelde Ali diye sesleniyoruz. 21 Austos ta süha miral den randevu almıştık ama 25 ağustosta size istanbul a geleceğiz düşüncesiyle iptal ettirmiştik 25 indede size gelemedik. Şimdi dediğiniz testi en kısa zamanda bir uzmana yaptıracağız. Daha önce test yapılmıştı ATEC. Uzman doktorun bize dediği: Kaba motor fazla gelişmiş , ince motor ay geriden geliyor,
Şimdi mert alinin üç yaşından bir iki ay aldığını sanıyorum .Mert ali'ye Denver gelişim tarama yapılmazdan önce Autism Treatment Evaluation Checklist yani ATEC yapılması elbette ilginç .PDD yaygın gelişim gecikmesi olarak bilinir gelişimin dört alanındaki gerlik bilinerek hangi alanın hangi düzeyde çalışacağı bilinmelidir.Dolayısıyla bireysel eğtim planı da bu çerçevede yapılmalıdır.Ne ki kaba motorda yaş düzeyinin üstünde bir gelişimden ne anlatıldığını bilmiyorum.Çünkü sonuçta çocuk üç yaşında İnce devinsel de ise laterelleşme dediğimiz sağ sol kullanımının ne olduğunu doğrusu merak ederim, çünkü öğrenme bozukluklarını da içeren pdd nos da(Not Othervise Specified) yani atipik otism de çok kez laterelleşme oturmamıştır.Mektubunuzun bir çok yerinde gördüğüm gibi ince devinselin alışageldiğimiz gerilikte olmadığını anlıyorum (çizgi ,jeton,su içme )İnce devinseldeki bu gelişimin yüz mimikleri ile ayna da uğraşamanın ağız psiko motorları ile de bağlantılı olduğu düşünülürse konuşmada sorunun psikomotor gelişme den ziyade psikososyal gelişim olduğunu söylemek mümkün .Diğer yandan Kaba motor gelişimde yine de ayak ağırlıkları ritmli yürüyüşleri önermek de doğru olacaktır.
İnce motor gelişim bir ay geriden geliyorBunun sebebide çocuğunuza zaman ayırmamanız dedi. Mertali 2,5 yaşına gelene kadar ben ve eşim günde 12 saat çalışıyorduk ve pazarlar dahil. sonra ben 4 te çıktım işten hergün parka falan götürdüm, evde kitap okudum, resim yaptık beraber son 1 yıldır daha iyiye gitti. Lojmanda oturduğumuz için hiç arkadaşı yok çocukla oynamak ne bilmiyordu ama akrabalarımız bize geldiğinde çok seviniyor ve onlarla oynuyor, ilk gördüğü yaşıtı bir çocukla oynamıyor fakat son 2,3 aydır karşılaştığı çocuk kız olursa, bebek olursa birde kendinden büyük erkek çocuk olursa gidip seviyor. Karşılaştığımız insanlar aaaaa Ali hangi dil konuşuyor anlamıyoruz , konuşamıyormu diye yanında söylerlerse hemen o ortamdan gitmek istiyor.
İnce motor gelişimde sizin zaman ayarmamanız dolayısıyla olmuş bir gerilik yok.Bu konuda kendinizi suçlayamayın.İnce devinsel gelişimin geriliği yaşadığınız sorunun bir parçası .Kaba motoru düzenlediğimizde ve ince motoru geliştirdiğimizde zaten konuşma sorununuz da bir anlamda giderilecektir.Konuşmadaki hangi dil olduğu bilinmeyen konuşmanın nedenlerinden biri piaget in dediği gibi hareket koordinasyonundaki bozukluktur .Bu bozukluk kimi çocukta öyle ileridir ki arabaları bile tekerleklerinden değil sırtından sürterek oynama gelişir dolayısıyla ters el sallama da aynı durumdan gelişir.Hiçkontantis(Hiç yapmayacağım banane),inana(inşallah bana maaşallah) takbom(Yeter artık) gibi öğrencilerimin kullandığu özel sözcükler bir çeşit hiperaktif lisanıdır.:) ilk gördüğü çocukla oynamaması bir anlamda psiko sosyal gelişmediki geriliği gösteriyor kendinden büyük insanlarla daha rahat anlaşması da aynı yapıyı işaret ediyor.Evde ona kitap okumanız oğlumuzun işitsel ayrımlaşmasının gelişmesini sağlamış ve söylenilenleri alma konusunda daha rahatlatmış.İşitsel ayrımlaşma kavramı sevgili hocam Norma razon un önem verdiği kavramlardan biridir.Fısıltıyı duymak işitsel keskinliği bir cümleyi anlamak ise işitsel ayrımlaşmayı getirir
Bir çok yerde hatta özel eğitimci arkadaşlarımızda ayrımlaştırma kavramına rastlamadığımı ve buna üzüldüğümü belirtmeliyim.Şöyle demeliyim ;işitsel keskinlik ceşitli nedenlerle işitmedeki durumu ;ağır ya da iyi işitmeyi ayrımlaştırma ise anlamayı getirir.Görsel yapıda da benzeri bir durum vardır.Nete bakınca sanatçılar ayrımlaşma ve keskinliği bizden farklı tanımlıyor.Yine de durum ümitsiz değil, ayrımlaşma yerine alıcı dil gibi bir tanımlama gördüğümü belirtmeliyim.Bu tanımın yanlışlığını geçen yıl yazdım.Çünkü buna alıcı dil deyince almanın biçimi ve özü gözden kaçıyor.Alıcı dil aslında veli terminolojisi olarak başlayıpbazı üniversitelere bile girdi .Ben yine de sevgili norma razon ve Ayla oktay ın bilimsel olarak bize kazandırdıkları bu kavramı kullanıyorum.
Görsel için visual discrimination ,işitsel için audial discrimination ı accuracy den yani keskinlikten farklıdır.Görme bozukluğu accuracy dir . gibi aslında tüm beş duyu için ayrımlaşmadan söz etmemiz mümkün çünkü gelişim nörolojisi kuralları gereği gelişim bütünden parçaya,basitten zora gider Bir başka deyişle koku algısı ve dokunma duyusu için içinde ayrımlaşma kavramından sözedebiliriz Parmak boya ve iç kalıp kullanmak dokunsal ayrımlaşma için gerekli çalışmalardır.Montesorinin kum masası da yini dokunsal ayrımlaşma için gereklidir.Bu kavram eğtiminiz ve eğtimcilerinizin size vereceği eğtimde önemli kiriter omduğu için özellekle fazla yer vermek gerekiyor.
Hiperaktiv yapı dolayısıyla ayrımlaşmayı sağlamak için ritm çalışmalarını ve hareki koordinasyonu artırma gereği vardır.Yani sözcüklerin tek tek heceleyerek çalışması ile başlayan ayrımlaştırma çalışmalarında görsel effektlerde kullanılabilir ve bu aynı zamanda görsel ayrımlaşma çalışmasını da getirir.Görsel keskinlik gözdeki kırılma bozuklukları ile görsel ayrımlaştırma ise bakmanın dışında görme ile ilgilidir.Dilimizdeki "bakar körmüsün kardeşim" sorusu görsel ayrımlaşma ile ilgilidir diyebilirim
Bir çok yerde hatta özel eğitimci arkadaşlarımızda ayrımlaştırma kavramına rastlamadığımı ve buna üzüldüğümü belirtmeliyim.Şöyle demeliyim ;işitsel keskinlik ceşitli nedenlerle işitmedeki durumu ;ağır ya da iyi işitmeyi ayrımlaştırma ise anlamayı getirir.Görsel yapıda da benzeri bir durum vardır.Nete bakınca sanatçılar ayrımlaşma ve keskinliği bizden farklı tanımlıyor.Yine de durum ümitsiz değil, ayrımlaşma yerine alıcı dil gibi bir tanımlama gördüğümü belirtmeliyim.Bu tanımın yanlışlığını geçen yıl yazdım.Çünkü buna alıcı dil deyince almanın biçimi ve özü gözden kaçıyor.Alıcı dil aslında veli terminolojisi olarak başlayıpbazı üniversitelere bile girdi .Ben yine de sevgili norma razon ve Ayla oktay ın bilimsel olarak bize kazandırdıkları bu kavramı kullanıyorum.
Söylenilenleri anlıyor.
çünkü ayrımlaşma daha iyi ve bu hareki koordinasyonun nispeten daha iyi olduğunu gösteriyor.
Pipisiyle oynama huyu yok fakat bir şeye kızdığı zaman ani itirazlarda arasıra 1.2 saniyeliğine ıııııııııııııııı deyip tutuyor, ama herzaman değil.
Pis bir tuvalete asla girmiyor muhakkak temiz olacak.
Uyku problemi yok, gündüz genelde uyur akşamda üzmeden uyur.
Pipisi ile az oynaması bir anlamda rahat bir aile ortamında olduğunu gösteriyor .Kimi çocuklar poposuyla oynayarak kalem sokmaya bile çalışır hiperaktivetinin bu ileri durumunda anal ve kaba motor gelişimdeki koordinasyonsuzluk had safhadadır Bu noktada merak ettiğim şu elbesilerini çıkarıp çıplak gezmek ister mi? Aslında Psikososyal olarak çok kötü değilsiniz tüm bunlara bakarak gerçekten umutlanmak mümkün.Otizmin nos tanımlamas aslında öğrenme bozukluğu çocukluik şizorenisi gibi tanımların herhangi bir tanımı yapılamadığı için konuyor Uyku sıkıntısının olması çok iyi ama her yerde tuvalete gidememesi kabızlığı var mı gibi bir soruyu da bereberinde getiriyor oğlumuzun kabızlığı ne durumda .Çeşitli yerlere giderek çeşikli ortamlarda tuvaletini yaparak tuvalet yeri konusundaki sorunu gidermek mümkün olabiliyor.(bir öğrencimle bu sorunu bir kamp sırasında aştık)
Resim çizmeyi çok seviyor sulu boya karalayıp sonrada evin duvarına asmamı istiyor. Resim sergisine götürmüştüm geçen sene ondanmı bilmiyorum. Gelenlerede resimlerini gösteriyor.
Resim sevmesi gerçekten çok iyi ,resim sergillirne götürmeniz elbette güzel ,sosyal gelişimi ve ilgileri için çok önemli ve bir anlamda disgrafi(DEHB içinde yazıyla ilgili özel bir güçlük ve disleksi sorunuz olmadğını nda işaretçisi gibi ama elbette bunu şimdi söylemem çok zor . yaşamadığmızı da gösteren iyi bir haber Resimlerin soldan sağa dairelerin saat yönünün tersine yapılması gerikiyor görsel algı çalışmalarına dikkat etmeniz gerikiyor .Renklerde siyah kullanımının yoğun olmamasını dilerim.Resim bize çocuğun sözel olarak anlatamadıklarının da anlıtılmasını sağlayan önemli bir araç
Sayılarla arası çok iyi takvimdeki sayıları tanıyor, plaka görse okuyor, harflerin tamamını tanıyor ve okuyor biz öğrettik.
harf öğretmeniz kötü haber Sayı takıntısını gidermek için logomatifin minenin matematik evi cd sini alın şimdilik harf öğretmeyin yine logomatifn okumayı seviyorum cd si de harikdır Ama bu konuda acaleci olmayın önce görsel ayrımlaştırmayı ve şikilleri geliştirin ki bu çalışma için minenin matematik evi yine özel bir d dir şiddetle tavsiye ederim.6 ve 9 karışması b ve d lerin karışması oluyor mu ( her nekadar uzaktan tanımlama yapıyorsam da mertaliyi görmeden ezbere konuşmak da ne kadar doğru bilmiyorum:)
Okul çantası hazırlamayı ve taşımayı çok seviyor, marketten kendi istediği şeyleri alınca kendi taşıyor kendi gidip araba alıyor.
Ağırlıkları; kitapları taşayabileceği çantaları taşıtın ince devinsel gelişimi ve hareki koordinasyon için gerekli bir çalışma olduğu gibi yaşının psikososyal gelişimi içinde aileye yardım maddesini de dolduran bir çalışma Sofra kurmada da yardımını isteyin
Bilgisayarda boş sayfaya yazı yazmayı seviyor ve bir oyun var onu izlemeyi seviyor.
Bilgisayar tuşlarını kullanırken rta parmak kullanmamasına işaret parmağını kullanmasına dikkat edin.Konuişurken işaret etmesini bu kitap onu ver "orda" gibi tanımlamalar yapmasını isteyin
Siyah gözlük takmış insanlardan korkuyor yada gidip gözünden çıkarıyor.
Psiko sosyal gelişimin artması ile bu sorun çözülecektir
Tranbolinden ve oyun parklarından çok hoşlanıyor.
Montessori her insanın kendi kendini tedavi etme özelliğinden sözederKaba motor gelişimi için yüzme ve spor etkinliklerini en azından yürüyüşleri ya da ağırlıklı yürüyüşleri devreye sokmanız gerekiyor.
Yemek yeme alışkanlığında 2 yaşına kadar problem yaşamıyorduk şimdi çok seçici canı ne isterse onu yiyor.
Evet bu sorun ne yazık ülkemizde bir çok çocukta oluyor özel bir otistik yemesi diye bir şey oyok kötü yemek eğtimi var diyebiliriz .Kokulara göre yemek ayırması mümkün belki buna dikkat edebilirsiniz kim çocuk tereyağı sevmez kimisi zeytinyağı ama tüm kokuları tanımlamak ve alıştırmak da eğtimimizin bir parçası Yemek saatleri tıpkı dışkılamak gibi onun edeni ile barışıklığı için önemli çalışma alanı.
Konuşması son bir haftadır iyice arttı hiç susmuyor ama anlaşılmıyor. Tek tek kelimeleri anlaşılıyor ama cümle kurunca hızlı hızlı konuşuyor anlamıyoruz.
Kitapları kendi okuyormuş gibi taklit ediyor.
Arasıra şarkı mırıldanıyor ritimli ama ne dediğini anlamıyoruz yine.
Konuşmaları çok anlamaya çalışmayın konuşması geciktiğinde kekemeliğe neden olabilirsiniz.Konuşma başlamış gerçek resim kartlarını alıp(ya pa ve esin yayınevi bayilerinden bunları edinebilirsiniz)Kartları heceleyerek okutun hem ayrımlaşmayı hem söylemeyi kolaylaştırabilirsiniz
senin gömleğin benim gömleğim o senin bu benim gibi kişisel ayırımları çalışın
Ekolaliyi önlemek için eko çalışmaları yapın(var mı bilmiyorum ama şimdiden resim kartlarında çalışın
Dans ediyor rap dansı kafasını falan koyuyor yere dönüyor, ritimli şekilde eller kollar oynuyor. Televizyondakiler gibi kafa üzer dönemeyince kızıyor ama tekrar dansa devam ediyor.
bu yine mükemmel ve çok iyi bir haber Konuşmalarında mimkleri kullanın zaten o da mimik çalışıyormuş Çok büyük derken ellerini açın ellerle anlatımı gösterin Sz gelimi elenizle sigara içiyormuş gibi yaparak sigara içmek (elinizi açarak) çok ,kötü elinizle sağa sola red işareti yaparak gibi mimikli cümleler çalışın Yarı çok büyüktür bir çok çocuğum böyle konuşmaya başladı.İnce devinsel çalışmaları yapmak ağız pisiko motorlarını da açar.Ayrıca konuşmanın emosyonel bir davranış olduğunu unutmayın konuşmaya zorlamayın ve anlaşılır konusuna çok da dikkat etmeyin onu fazla germeyin:)
Gölgesiyle şekiller yapmayı çok seviyor bazen kucağıma gelip baraber şekil oluşturuyor.
Tv izliyor mu doğrusu yine merak ederim küçük çizgi filmleri izliyor mu Bebe tv konusunu biliyorum ama tv de bir anlamda eğtim aracadır küçük çizgi filmleri birlikte izleyip anlatın
Aynanın karşısına geçip surat ifadelerini değiştirmeyi çok seviyor.
Bu harika bir çocuk gerçekten kendini tedavi etmeye çalışıyorAynayla böylesi uğraşması bile kendinle ilgisini gösteriyor belki de üçüncü tekil sahis konuşmayacak
Asansöre binmeyi ve yürüyen merdiveni çok seviyor elinden gelse hiç inmeyecek.
O kadar takıntı kadı kızında da olur:)
Telefon çaldığında alooo diye açıyor.
çok iyi
Jetonlu oyuncaklara binmeyi çok seviyor Jetonları veriyoruz eline kendi takıp hangisini isterse ona binip çalıştırıyor.
Su şişesini açıp bardağa su doldurup içiyor ama bazende ısrarla bizim yapmamızı istiyor.
Havuzu denizi çok seviyor, kumlarla oynamayı, suya girmeyi
Ali bardağı getir dediğimiz zaman duymuyormuş gibi yapıyor, gözünü kapatıyor ama anlıyor yapmıyor.
duygusal baskı yapmayın çalışmalara bağlı gelişecektirSensual mutizme yol açmayn
Kızıyoruz bağırarak getir dediğimizde bazen ağlıyor bazen getiriyor, tannıdık birisi seslendiğinde bakmıyoor ama sevdiği birisiyse bakıyor.
Öpülmekten hiç hoşlanmıyor hemen yüzünü siliyor ve kızıyor birşeyler söylüyor.
dokunsal gelişimi artırmak gerekli parmak boya kullanın yüzüne çeşitli dokuları sürtün ne oldğunu tanımlamasını isteyin
Tuvaletini bir yaşından beri söylüyor. Hiç bir gece altını ıslatmadı.
çok iyi ince devinsel gelişim gerçekten iyi
İşyerinin yemekhanesine geliyor bayanlar anne nerede dediğinde bir kaç kere işte demiş onlarda her seferinde yine aynı şeyi sorunca konuşmuyor. Sanki çok büyük gibi boş sorulara cevap veriyorum diye kızdığını düşünüyorum bazan.
Bir keresinde ben Ali yi severken kaymak oğlum şeker oğlum tomata gel buraya dedim bana dikkatlice baktı hiç eksiksiz insanım ben dedi.
ATEC testinde doktor hanım düğme iliklemeyi biliyormu dedi bizde hiç düğmeli kıyafeti yok bilmiyor dedik. sONRA BEN TEYZEMLERDE DÜĞMELİ KIYAFET GÖRÜNCE ALDIM ELİME aLİ BAK bU DÜĞME BU DELİKTEN BÖYLE GEÇİRECEKSİN DİYE ANLATIYORDUM BANa " Salak ya "dedi hemde alaycı şeklde el işaretide yaparak millet baktı kaldı, beni dinlemeden oradan uzaklaştı gitti dolabı açtı birşey aldı yedi, ben baka kaldım.
Bundan 3 ay önce makina mühendisi kuzenimin projesini eline almış oda heyecanla yırtacak diye "aptal herif " demiş Ali de hemen "sensin o" diye cevap vermiş.
Anlayamıyorum bu durumu.
Öyle aptal adamlarla çocuğu muhatap etmeyin :) MertAliye nasıl aptal diyebilir ki ?Çocuğunuz gerçekten özel bir durumda keşke burda olabilseniz
benim izmirde bir öğrencim daha var burdan oraya taşındılar siz gelmezseniz ben gelirim yani :)
Bakkal ev deniz luna park bunları çok iyi biliyor.
Bakkala gitmek istedimi parka gitmiyor ısrarla yönünü biliyor ve koşarak bakkala gidiyor. Parka gidecekse onun yerinide biliyor.
demek ki cerebellum da hasar pek olmamış bu da çok iyi bir haber
Adresleri aradan bir yıl geçsede hatırlıyor.
son olarak şunu söyleyebilirim çocuklarımız bizim istediğimiz gibi kendi istedikleri gibi olur mertali gerçekten eğtime açık bir çocuk ve umutsuz olmayın bu yazıyı nette yayımlıyorum görceksiniz ki gerçekten gelişimi iyi .
Sizin istediğiniz testi yaptırabileceğimiz bir uzman izmir veya denizli de önerebileceğiniz biri varmı?
Denver gelişim taramayı çocuk doktorları ve bazı rehabilitasyon merkezleri yapar o kadar zor değil ben size orada öğrencim ç"nın eğtmenini de tanıştırmak istiyorum tanımıyorum ama benle onun konusunda yaşızışıyor sorlarımın yanıtarını ve düşüncelerinizi beklerim
saygı ve sevgilerimle
sarp bengü
Yorum (0) Yorum yaz! Arkadasina Gönder!
0 yorum yazılmıştır